vi-VNen-US
Hotline: 0913460889 (Mr. Thơ – Luật sư)

Ủy quyền trong tố tụng hành chính

16/07/2013 16:18        

Việc ủy quyền của người đại diện theo pháp luật của người bị kiện là cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền đã ban hành quyết định hành chính hoặc có hành vi hành chính bị khởi kiện, trên thực tế đã gây không ít trở ngại cho cơ quan xét xử; người được ủy quyền cũng luôn bị động, lúng túng khi tham gia tố tụng. Vì sao lại có câu chuyện trên?

Luật Tố tụng hành chính (TTHC) quy định các đương sự tham gia tố tụng hành chính có quyền ủy quyền bằng văn bản cho luật sư hoặc người khác đại diện cho mình tham gia tố tụng. Người đại diện theo ủy quyền trong TTHC phải đủ 18 tuổi trở lên, không bị mất năng lực hành vi dân sự, được đương sự hoặc người đại diện theo pháp luật của đương sự ủy quyền bằng văn bản, trừ những trường hợp Luật quy định không được làm người đại diện. Theo quy định hiện hành, người được ủy quyền thực hiện toàn bộ các quyền, nghĩa vụ tố tụng hành chính của người ủy quyền. Đồng thời, người được ủy quyền không được ủy quyền lại cho người thứ 3 (Khoản 8, Điều 49; Khoản 3 và Khoản 5, Điều 54 Luật TTHC).

Tuy nhiên, những quy định ủy quyền nêu trên chỉ phù hợp với người khởi kiện là cơ quan, tổ chức và cá nhân do bận công việc cơ quan hoặc không nắm vững pháp luật, tuổi già sức yếu đi lại khó khăn… mà họ không thể có mặt theo giấy triệu tập của Tòa án, nên phải ủy quyền cho người khác mà luật không cấm để thay mặt mình tham gia tố tụng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình đã bị xâm phạm. Còn, việc ủy quyền của người đại diện theo pháp luật của người bị kiện là cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền (cơ quan, người có thẩm quyền) đã ban hành quyết định hành chính hoặc có hành vi hành chính bị khởi kiện thì đã gây không ít trở ngại cho cơ quan xét xử. Điều đáng quan tâm, trong quá trình tố tụng người được ủy quyền luôn bị động, lúng túng khi tham gia tố tụng. Bởi, quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan, người có thẩm quyền bị khởi kiện, nhưng người đại diện theo pháp luật của cơ quan, người có thẩm quyền không trực tiếp tham gia tố tụng để xử lý hậu quả về quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình bị kiện, mà ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng – người này không có thẩm quyền xử lý hậu quả về quyết định hành chính, hành vi hành chính rõ ràng trái pháp luật trước đó.

 

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)

 

Chính vì thế, những người được ủy quyền tham gia tố tụng, dẫu biết rõ quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khởi kiện trái pháp luật, nhưng không có thẩm quyền rút toàn bộ hay một phần quyết định hành chính, hoặc có biện pháp khắc phục hành vi hành chính bị khởi kiện, nhất là những quyết định hành chính do ngành và cá nhân người được ủy quyền trực tiếp tham mưu cho cơ quan, người có thẩm quyền ban hành. Thế nên, người được ủy quyền tham gia tố tụng nhiều khi chỉ để bảo đảm đúng thủ tục tố tụng.

Thực tiễn cho thấy, người khởi kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai và quyết định xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch UBND các cấp mà họ có căn cứ cho rằng quyết định hành chính đó trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình thì Chủ tịch UBND cấp tỉnh không ủy quyền trực tiếp cho cá nhân tham gia tố tụng, mà có công văn giao nhiệm vụ cho Sở Tài nguyên và Môi trường (Sở TN - MT) tham gia tố tụng. Sau đó, Giám đốc Sở TN - MT là người đại diện theo pháp luật của cơ quan này lập văn bản ủy quyền cho Phó giám đốc Sở TN - MT tham gia tố tụng. Chiểu theo những quy định hiện hành, thì sự ủy quyền này là trái với Luật TTHC. Bởi, Luật không quy định đương sự ủy quyền cho cơ quan, tổ chức để rồi người đại diện theo pháp luật của cơ quan cấp dưới ủy quyền lại cho người thứ 3 tham gia tố tụng, cho nên Tòa án tốn nhiều thời gian yêu cầu người bị kiện thực hiện việc ủy quyền cho đúng pháp luật. Hoặc, Chủ tịch UBND cấp huyện lập văn bản ủy quyền cùng lúc cho nhiều người như: Trưởng phòng TN - MT, Chánh thanh tra, Chánh văn phòng, Giám đốc Ban giải phóng mặt bằng và tái định cư thuộc quyền quản lý của mình tham gia tố tụng. Trong khi đó, Luật TTHC không quy định người ủy quyền, được ủy quyền cho bao nhiêu người để thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình tham gia tố tụng trong một vụ án hành chính. Vì vậy, mỗi khi Tòa án đưa vụ án ra xét xử thì 1 hoặc 2 trong số những người được ủy quyền thường thay phiên nhau vắng mặt không có lý do, nên Tòa án phải quyết định hoãn phiên tòa trong thời gian từ 15 ngày đến 1 tháng mới quyết định đưa vụ án xét xử lần 2... Do đó, thời gian chuẩn bị xét xử của vụ án hành chính sơ thẩm hoặc phúc thẩm phải kéo dài thời gian quá hạn luật định...

Từ thực tế này thiết nghĩ, Quốc Hội cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung quy định về vấn đề ủy quyền của Luật TTHC theo hướng, trường hợp người đại diện theo pháp luật của cơ quan, người có thẩm quyền trong cơ quan đó không tham gia tố tụng được, thì ủy quyền cho cấp phó của mình tham gia tố tụng. Có như vậy, khi cấp phó tham gia tố tụng mới có đủ thẩm quyền rút hoặc sửa đổi, bổ sung quyết định hành chính, khắc phục hành vi hành chính trái pháp luật bị khởi kiện, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước người ủy quyền cho mình.