vi-VNen-US
Hotline: 0913460889 (Mr. Thơ – Luật sư)

Hợp đồng lao động: Những điểm mới trong Bộ luật lao động năm 2012

12/08/2013 15:04        

1. Bộ luật Lao động năm 2012 bổ sung Mục về Giao kết hợp đồng lao động. Trong đó, có bổ sung nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động tại Điều 17 là:

- Tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung thực;

- Tự do giao kết hợp đồng lao động nhưng không được trái pháp luật, thỏa ước lao động tập thể và đạo đức xã hội.

2. Về nghĩa vụ giao kết hợp đồng lao động: Bộ luật Lao động 2012 đã sửa đổi quy định về ủy quyền giao kết hợp đồng lao động theo đó, chỉ có công việc theo mùa vụ, công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng thì nhóm người lao động mới có thể ủy quyền cho một người lao động trong nhóm để ký kết hợp đồng lao động bằng văn bản thay vì quy định hiện hành, tất cả các loại hợp đồng lao động đều có thể ủy quyền cho một người lao động trong nhóm để ký kết hợp đồng lao động.

3. Về hình thức hợp đồng lao động đối với lao động giúp việc gia đình: Bộ luật Lao động năm 2012 quy định hình thức hợp đồng lao động đối với lao động giúp việc gia đình cũng phải ký kết hợp đồng bằng văn bản thay vì có thể giao kết bằng miệng như quy định hiện hành.

4. Bộ luật Lao động 2012 đã bổ sung quy định về nghĩa vụ cung cấp thông tin trước khi giao kết hợp đồng lao động. Theo đó, trước khi giao kết hợp đồng lao động, người sử dụng lao động phải cung cấp thông tin cho người lao động về công việc, địa điểm làm việc, điều kiện làm việc, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, an toàn lao động, vệ sinh lao động, tiền lương, hình thức trả lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, quy định về bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ và vấn đề khác liên quan trực tiếp đến việc giao kết hợp đồng lao động mà người lao động yêu cầu. Còn người lao động phải cung cấp thông tin cho người sử dụng lao động về họ tên, tuổi, giới tính, nơi cư trú, trình độ học vấn, trình độ kỹ năng nghề, tình trạng sức khoẻ và vấn đề khác liên quan trực tiếp đến việc giao kết hợp đồng lao động mà người sử dụng lao động yêu cầu. Đây là một quy định mới đòi hỏi hai bên liên quan phải chia sẻ thông tin ngay từ lúc bắt đầu thiết lập quan hệ và duy trì trong suốt quá trình làm việc, hạn chế tranh chấp lao động.

5. Bộ luật Lao động 2012 đã quy định mới về những hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng tại Điều 20:

- Giữ bản chính giấy tờ tuỳ thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.

- Yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động.

6. Sửa đổi các hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; nếu không ký kết hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao kết trở thành hợp đồng lao động xác định thời hạn với thời hạn là 24 tháng thay vì trở thành hợp đồng không xác định thời hạn như quy định hiện hành.

7. Bổ sung quy định về trường hợp được giao kết hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng để làm những công việc có tính chất thường xuyên từ 12 tháng trở lên để tạm thời thay thế người lao động ốm đau, tai nạn lao động.

8. Để đảm bảo quyền lợi của các bên, nhất là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, Bộ luật Lao động 2012 bổ sung thêm quy định về nội dung của hợp đồng lao động phải bao gồm:

- Tên và địa chỉ người sử dụng lao động hoặc của người đại diện hợp pháp;

- Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, địa chỉ nơi cư trú, số chứng minh nhân dân hoặc giấy tờ hợp pháp khác của người lao động;

- Công việc và địa điểm làm việc;

- Thời hạn của hợp đồng lao động;

- Mức lương, hình thức trả lương, thời hạn trả lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác;

- Chế độ nâng bậc, nâng lương;

- Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi;

- Trang bị bảo hộ lao động cho người lao động;

- Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế;

- Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề.

9. Bổ sung quy định về người lao động làm việc có liên quan trực tiếp đến bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ theo quy định của pháp luật tại Điều 12. Theo đó, người sử dụng lao động có quyền thỏa thuận bằng văn bản với người lao động về nội dung, thời hạn bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, quyền lợi và việc bồi thường trong trường hợp người lao động vi phạm.

10. Về hợp đồng lao động đối với các công việc trong nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp, Bộ luật bổ sung quy định tùy theo loại công việc mà hai bên có thể giảm một số nội dung chủ yếu của hợp đồng lao động và thỏa thuận bổ sung nội dung về phương thức giải quyết trong trường hợp thực hiện hợp đồng chịu ảnh hưởng của thiên tai, hoả hoạn, thời tiết.

11. Bộ luật Lao động 2012 đã bổ sung nhiều điểm mới về thử việc, theo đó:

 Quy định những nội dung phải có của hợp đồng thử việc;+

Bổ sung quy định về người lao động làm việc theo hợp đồng lao động mùa vụ thì không phải thử việc;

Quy định cụ thể chỉ được thử việc 01 lần đối với 01 công việc;

Tiền lương thử việc phải ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó thay vì 70% như quy định hiện hành

12. Việc chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng lao động, Bộ luật Lao động 2012 đã quy định:

Bổ sung trường hợp gặp khó khăn đột xuất do thiên tai, hoả hoạn, dịch bệnh, áp dụng biện pháp ngăn ngừa, khắc phục tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, sự cố điện, nước người sử dụng lao động được quyền tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng lao động.

Bổ sung trường hợp nếu được sự đồng ý của người lao động, người sử dụng lao động có thể chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng lao động quá 60 ngày làm việc cộng dồn trong một năm.

Sửa đổi quy định về tiền lương theo công việc mới ít nhất phải bằng 85% mức tiền lương công việc cũ nhưng không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định thay vì 70% mức tiền lương cũ nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định như quy định hiện hành.

13. Bộ luật Lao động 2012 cũng có nhiều quy định mới về trường hợp tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động theo hướng:

Bổ sung các trường hợp tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động như: - Người lao động phải chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc; - Lao động nữ mang thai theo quy định của Bộ luật Lao động.

Quy định cụ thể trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày hết thời hạn tạm hoãn hợp đồng lao động, người lao động phải có mặt tại nơi làm việc và người sử dụng lao động phải nhận người lao động trở lại làm việc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

14. Về các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động, Bộ luật Lao động năm 2012 cũng có nhiều quy định mới so với quy định hiện hành:

Trường hợp hết hạn hợp đồng lao động nhưng người lao động là cán bộ công đoàn không chuyên trách đang trong nhiệm kỳ công đoàn thì tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đến hết nhiệm kỳ.

Bổ sung thêm các trường hơp hợp đồng lao động chấm dứt sau:

+ Người lao động đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội và tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 187 của Bộ luật Lao động 2012;

+ Người lao động bị kết án tử hình theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Toà án;

+ Người lao động bị Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự;

+ Người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết; người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động;

+ Người lao động bị xử lý kỷ luật sa thải theo quy định của Bộ luật lao động;

+ Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động;

+ Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động; người sử dụng lao động cho người lao động thôi việc do thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế hoặc do sáp nhật, hợp nhất, chia tách doanh nghiệp, hợp tác xã.

15. Bổ sung trường hợp người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động khi bị quấy rối tình dục tại Điểm c - Khoản 1 – Điều 37 .

16. Bổ sung trường hợp người lao động nghỉ việc hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội thì người sử dụng lao động không được thực hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

17. Bộ luật Lao động năm 2012 bỏ quy định phải trao đổi với Ban chấp hành công đoàn khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

18. Bộ luật Lao động 2012 đã bổ sung thêm các nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động:

- Quy định ít nhất 15 ngày trước ngày hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho người lao động biết thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động;

- Bổ sung quy định người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

- Quy định mới về trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản thì tiền lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các quyền lợi khác của người lao động theo thoả ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết được ưu tiên thanh toán.

19. Để thống nhất và đảm bảo quyền lợi cho người lao động khi nghỉ việc, mất việc làm, hưởng chế độ bồi thường khi bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, Bộ luật Lao động 2012 quy định cụ thể tiền lương để xác định các chế độ này là tiền lương theo hợp đồng lao động;

20. Quy định rõ về trường hợp hợp đồng lao động vô hiệu, trong đó quy định cụ thể căn cứ để xác định hợp đồng lao động vô hiệu, thẩm quyền tuyên bố hợp đồng vô hiệu và hậu quả pháp lý của hợp đồng lao động vô hiệu trên cơ sở quy định của Bộ luật dân sự.

21. Bổ sung một mục mới về lao động cho thuê lại để điều chỉnh hoạt động này đã diễn ra trên thực tế. Theo đó, Bộ luật đã quy định cụ thể về tổ chức, hoạt động của doanh nghiệp cho thuê lại lao động; hợp đồng cho thuê lại lao động; quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp cho thuê lại lao động; quyền và nghĩa vụ của bên thuê lại lao động; quyền và nghĩa vụ của người lao động thuê lại;

22. Nhằm phù hợp với tình hình thực tế, Bộ luật Lao động 2012 cũng có nội dung mới quy định cụ thể về lao động không trọn thời gian. Theo đó, Người lao động làm việc không trọn thời gian là người lao động có thời gian làm việc ngắn hơn so với thời gian làm việc bình thường theo ngày hoặc theo tuần được quy định trong pháp luật về lao động, thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp, thỏa ước lao động tập thể ngành hoặc quy định của người sử dụng lao động.

Nguồn: Nghiên cứu pháp luật điện tử